Handwerk uit het Ertsgebergte - Welkom bij Speelgoedwinkel 'Spelenderwijs' te Scheveningen.

Nog steeds worden deze artikelen met de hand gemaakt (hoogstens een draaibank wordt gebruikt) en beschilderd, zoals dat eeuwenlang door de mijnwerkers in de lange winteravonden thuis werd gedaan. Bij de onderwerpen overheersen de Kersttijd, de Pasen en het voorjaar (Bloemenkinderen, dansen rond de Meiboom). Bij de onderwerpen overheersen de Kersttijd, maar er zijn ook (Paas)hazen en bloemenkinderen, die rond de meiboom dansen. Om u een indruk te geven om wat voor producten het hier gaat treft u hierbij enige afbeeldingen aan.

Bij de afbeeldingen:

• rechtsboven een zgn. 'Schwibbogen' (Lichtboog) - de ingangen van de mijnen werden in de kersttijd verlicht met lampen of kaarsen en zo ontstond er een lichtboog; meerdere van deze bogen staan in de adventstijd achter de ramen van de huizen in het Ertsgebergte. In vele dorpen staan ze ook buiten, zij het in meestal metaal en met electrische verlichting. De motieven zijn meestal uit het mijnwerkersbestaan of de geboorte van Jezus.
  

• links twee grote Kerstpyramides - de wieken en dus ook de voorstellingen op elke etage gaan draaien door de warmte van de kaarsen. In ieder zichzelf respecterende stad of dorp in het Ertsgebergte staat ook op het belangrijkste plein een grote (electrische) pyramide. Deze worden meesta op eerste advent op gang gebracht (angeschoben) en blijven dan draaien tot de Kerst.
  

• daarnaast een groep rookfiguurtjes - hierin wordt een geurig rookkaarsje geplaatst; de rook komt uit de mond of de pijp van het figuurtje. Het betreft figuren uit het dagelijks leven, zoals bakkers, spinsters, timmerlieden, oma's en opa's, schoolmeesters en marskramersdie meestal humoristisch zijn vormgegeven. Dit in tegenstelling tot de grote notenkrakers, die over het algemeen autoriteiten uitbeelden, zoals koningen, officieren en boswachters.
  

• daaronder wat kleinere pyramides met maar één draaiende voorstelling (dus geen etages),
  

• dan rechts twee ruiterfiguren, notenkrakers te paard - deze figuren zijn typisch voor het stadje Olbernhau; de oorsprong van deze vreemde combinatie is niet geheel duidelijk.
  

• daaronder een groep mijnwerkers en lichtengelen (vrouwenfiguren in mijnwerkersdracht, met vleugels). Bij de geboorte van een zoon werd een mijnwerker in het raam geoplaatst, bij een dochter de lichtengel. Beide figuren dragen meestal twee kaarsen.
  

(voorbeelden van Paas- en voorjaarsfiguren volgen binnenkort)